AKTUALNOŚCI

Pakiet Platformy Obywatelskiej (tzw. pakiet Szejnfelda)

 

Adam Szejnfeld
Rzecznik ds. Gospodarki
Platformy Obywatelskiej

Pakiet Platformy Obywatelskiej

(tzw. Pakiet Szejnfelda)

Progospodarczy pakiet Platformy Obywatelskiej to zbiór dziewięciu projektów ustaw zawierający dziesiątki przepisów, których zadaniem jest ograniczenie niejasności w polskim prawie, zmniejszenie biurokracji oraz kosztów działalności gospodarczej oraz przepisy działające nie tylko na rzecz przedsiębiorców ale także pracobiorców oraz konsumentów. Ich najważniejsze propozycje w kilku punktach można określić, jako:

  • Zmniejszenie uciążliwości kontroli,
  • Wprowadzenie przywilejów dla mikroprzedsiębiorców,
  • Ułatwienia w zatrudnianiu pracowników i stażystów
  • Upadłość konsumencka dla uczciwych.
  • Wprowadzenie euro przed wejściem do strefy euro,
  • Mniej kar dla przedsiębiorców
  • Racjonalizacja stosowania tymczasowego aresztu

I. Prezentacja syntetyczna:

  1. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
    • Umożliwienie przedsiębiorcom zawieszania działalności gospodarczej,
    • Wprowadzenie domniemania działalności zgodnej z prawem,
    • Wprowadzenie wiążących interpretacji przepisów innych niż podatkowe,
    • Wprowadzenie zmian dotyczących ograniczenia kontroli przedsiębiorców
  2. Ordynacja podatkowa
    • Wprowadzenie zasady zapłaty podatku dopiero w przypadku, gdy decyzja stała się ostateczna lub prawomocna,
    • Modyfikacja zasad wydawania wiążących interpretacji prawa podatkowego
  3. Kodeks pracy
    • Skrócenie okresu, za który pracodawca wypłaca wynagrodzenie za czas chorobowego,
    • Doprecyzowanie definicji stosunku pracy,
    • Wprowadzenie odrębnych regulacji dotyczących zatrudniania przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej i mikroprzedsiębiorców,
  4. Kodeks spółek handlowych
    • Zniesienie obowiązku przekształcenia spółek cywilnych w spółki jawne,
    • Obniżenie minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółek.
  5. Prawo dewizowe
    • Wprowadzenie możliwości rozliczania się na terytorium RP przedsiębiorców w euro.
  6. Kodeks postępowania karnego
    • Ograniczenie możliwości dowolnego stosowania tymczasowego aresztu.
  7. Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
    • Ograniczenie zakresu odpowiedzialności podmiotów zbiorowych,
    • Zmniejszenie wysokości kar grożących podmiotom zbiorowym,
    • Wprowadzenie prawa do kasacji dla podmiotu zbiorowego
  8. Wprowadzenie ustawy o stażu absolwenckim
    • Ułatwienia w przyjmowaniu absolwentów do pracy w celu uzyskania doświadczenia niezbędnego do wykonywania określonej pracy.
  9. Prawo upadłościowe i naprawcze
    • Wprowadzenie możliwości upadłości osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą.

Łącznie więc pakiet zawiera 9 projektów zmian lub uchwalenia nowych ustaw obejmując dziesiątki przepisów zawartych na ponad 120 stronach projektów i uzasadnień do nich.

II. Prezentacja rozszerzona:

  1. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej – ustawa przyjęta jako wiodąca.

    • umożliwienie przedsiębiorcom zawieszania działalności gospodarczej – wprowadzenie przepisów, z których wprost wynikać będzie prawo zawieszenia przez przedsiębiorcę, nie zatrudniającego pracowników, działalności gospodarczej z jednoczesnym prawem zawieszenia obowiązków o charakterze publicznoprawnym (zapłata zaliczek na podatki, podatków, składek ZUS);
    • wprowadzenie domniemania działalności zgodnej z prawem – to organ a nie przedsiębiorca ma obowiązek wykazania, że dane działanie narusza konkretną normę oraz ma obowiązek wskazania konkretnej sankcji, która grozi za to naruszenie;
    • wprowadzenie wiążących interpretacji przepisów innych niż podatkowe w celu zagwarantowania przedsiębiorcom pewności i przewidywalności ich sytuacji prawnej - interpretacje dotyczyć mają też wszystkich przepisów administracyjnych, z których wynika obowiązek określonego działania. Interpretacje te będą wiążące dla organów w konkretnych sprawach;
    • wprowadzenie zasady, iż organy administracji nie mogą odmówić przyjęcia wniosku niekompletnego oraz żądać dokumentów, których obowiązek złożenia nie wynika wprost z przepisów prawa – organy będą miały obowiązek przyjęcia i zarejestrowania wniosku, który ma braki formalne, które można uzupełnić w trakcie postępowania;
    • uznanie prawa do czynności przygotowawczych do rozpoczęcia działalności gospodarczej dla wszystkich podmiotów - nie tylko spółek kapitałowych w organizacji, jak to jest obecnie (obecnie, np. organa podatkowe nie uznają żadnych kosztów poniesionych przez przedsiębiorcę przed formalnym zarejestrowaniem firmy);
    • wprowadzenie zmian dotyczących ograniczenia kontroli przedsiębiorców – zmiany dotyczą w szczególności wprowadzenia zasad ogólnych dających gwarancję przeprowadzania kontroli zgodnie z prawem, ograniczenia przypadków wszczęcia kontroli po okazaniu legitymacji bez uprzedniego doręczenia przedsiębiorcy upoważnienia, wprowadzenia zasady przeprowadzania czynności kontrolnych w sposób nie powodujący zakłóceń w funkcjonowaniu kontrolowanego przedsiębiorcy, a także sprecyzowania, w jakim przypadku może dojść do przedłużenia czasu trwania kontroli; wprowadzenie zasady, iż kontrola nielegalna stanowi czyn niedozwolony, osoba która ją przeprowadza solidarnie ze Skarbem Państwo ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą, a wyniki takiej kontroli nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu; skrócenie możliwości prowadzenia kontroli przedsiębiorstw w ogóle, a przez CBA do 1 miesiąca bez możliwości jej przedłużenia.
  2. Ordynacja podatkowa

    • złagodzenie zasad odpowiedzialności płatnika – obecnie obowiązujące przepisy przerzucają z podatnika na płatnika (a więc wszystkich przedsiębiorców) odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, których podmiotem zobowiązanym do zapłaty powinien być przede wszystkim podatnik. Obecnie obowiązujące przepisy często stawiają firmy w gorszej sytuacji niż samych podatników;
    • zniesienie obowiązku zapłaty przez MSP podatków i składek ZUS za pośrednictwem rachunku bankowego – zniesienie obowiązku dotyczyć ma mikroprzedsiębiorców, tj. zatrudniających średniorocznie mniej niż 10 pracowników i osiągających roczny obrót netto ze sprzedaży do 2 milionów euro - zgodnie z art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; opłacanie danin publicznych za pośrednictwem rachunku bankowego kosztuje każdego małego przedsiębiorcę średnio ponad 600 złotych, ale to tylko koszt finansowy, są też z tym związane koszty biurokratyczne, jedynym natomiast beneficjentem tych przepisów są banki inkasujące setki milionów zł za prowadzenie rachunków i dokonywanie operacji bankowych;
    • ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności niektórych kategorii osób trzecich za podatki zupełnie innych osób – zmiany dotyczą odpowiedzialności nabywców składników majątku, właściciela, samoistnego posiadacza, użytkownika wieczystego rzeczy lub prawa majątkowego, dzierżawcy lub użytkownika nieruchomości, wspólników spółek osobowych za podatki osobiste innych wspólników oraz ujednolicenie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych z przepisami KSH;
    • wprowadzenie zasady zapłaty podatku dopiero w przypadku, gdy decyzja stała się ostateczna lub prawomocna – obecnie obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej jako jedne z nielicznych wprowadzają zasadę wykonania decyzji podatkowej pomimo, iż została ona zaskarżona przez podatnika. Podatnik jest więc zobowiązany do zapłaty podatku wynikającego z nieprawomocnej i do tego błędnej decyzji. Ponieważ około 30% decyzji jest uchylanych lub zmienianych w toku instancji, Skarb Państwo musi potem zwracać niesłusznie pobrane podatki z wysokimi odsetkami, których wysokość rocznie wynosi kilkaset milionów złotych. W ostatnim czasie pojawiły się też pierwsze sprawy sądowe, w których firmy domagają się zapłaty przez Skarb Państwa odszkodowania w takich sytuacjach. Zmiana zakłada wprowadzenie obowiązku zapłaty podatku dopiero po ostatecznej (lub prawomocnej) decyzji;
    • stosowanie w kontroli podatkowej zasad dotyczących kontroli przedsiębiorców - wprowadzenie przepisu, z którego wprost wynikać będzie obowiązek stosowania w kontroli podatkowej przedsiębiorców przepisów o kontroli zawartych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej; obecnie liczne organa skarbowe uważają, iż regulacja ta ich nie dotyczy;
    • modyfikacja zasad wydawania wiążących interpretacji prawa podatkowego – zmiany przepisów, które mają wejść w życie w dniu 1 lipca 2007 roku
    • skrócenie okresu obowiązku przechowywania paragonów fiskalnych – przepisy dotyczące okresu przechowywania paragonów fiskalnych są powszechnie krytykowane, jako absurdalne między innymi z powodu tego, iż po kilkunastu miesiącach stają się wyblakłe i zupełnie nieczytelne.
  3. Kodeks pracy

    • doprecyzowanie definicji stosunku pracy – uznanie woli pracownika jako podstawowej przesłanki nawiązania i istnienia stosunku pracy; pomimo brzmienia art.11 Kodeksu Pracy organa kontrolne ignorują zupełnie wolę stron i w wielu przypadkach współpracy gospodarczej pomiędzy przedsiębiorcami doszukują się ukrytego stosunku pracy; proponowana zmiana przyznaje woli pracownika znaczenie decydujące przy orzekaniu z jakim rodzajem umowy mamy do czynienia;
    • uzależnienie legitymacji Państwowej Inspekcji Pracy do występowania z pozwem o ustalenie istnienia stosunku pracy do przypadku, gdy pracownik wyrazi na to zgodę – obecnie PIP może wystąpić z takim pozwem nawet wbrew woli pracownika ; zmiana jest konsekwencją zmiany wyżej omówionej;
    • wprowadzenie odrębnych regulacji dotyczących zatrudniania przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej i mikroprzedsiębiorców – przyjęcie założenia, iż zatrudnienie w takich przypadkach ma charakter indywidualny i o rozwiązaniu stosunku pracy często decydują względy osobiste, co uzasadnia złagodzenie przepisów Kodeksu pracy dla tych kategorii pracodawców. Wyżej wymienione kategorie pracodawców nie będą się musiały obawiać np. przywrócenia do pracy, a obawa taka jest jedną z podstawowych barier legalnego zatrudniania w gospodarstwach domowych, w gospodarstwach rolnych i małych firmach; podobna regulacja obowiązywała do 1996 roku i niestety została uchylona, jako niezgodna z zasadą „jedności prawa pracy, co spowodowało jeszcze większy wzrost nielegalnego zatrudnienia; obecna zmiana opiera się na założeniu, iż oczywistym jest, że stosunki pracy w których pracodawcą są osoby fizyczne i mikro przedsiębiorcy są istotnie inne niż w dużych firmach i prawo musi tą specyfikę uwzględniać, bo w innym przypadku pozostaje martwe;
    • skrócenie okresu, za który pracodawca wypłaca wynagrodzenie za czas chorobowego – skrócenie obowiązku wypłacania wynagrodzenia przez pracodawcę za czas choroby pracownika z 33 dni, które obowiązują obecnie do 14 dni; do 1995 roku wszystkie zasiłki chorobowe wypłacał ZUS, kiedy to bez żadnej rekompensaty dla pracodawców prawie cały ciężar wypłaty zasiłków został przerzucony na pracodawców; propozycja zmierza do przynajmniej częściowego powrotu do sytuacji , w której wykupienie obowiązkowego ubezpieczenia powoduje, iż to zakład ubezpieczeniowy ponosi, w tym przypadku istotną, część ryzyka i kosztów zdarzeń objętych ubezpieczeniem.
  4. Wprowadzenie ustawy o stażu absolwenckim

    • wprowadzenie regulacji umożliwiającej przyjmowanie absolwentów, którzy nie ukończyli 30 lat na staż do 3 miesięcy w celu uzyskania przez nich doświadczenia niezbędnego do wykonywania pracy ; obecnie brak jest takiej regulacji, a istniejące domniemania prawa pracy i praktyka powodują faktyczną niemożność przyjmowania na staż bez poważnego ryzyka dla pracodawców narażenia się na zarzut nielegalnego zatrudnienia; projekt przewiduje możliwość odbywania stażu na zasadach nie podlegających prawu pracy i ma na celu umożliwienie nabycia praktycznych umiejętności np. obsługi sprzętu biurowego, przez absolwentów, którzy zazwyczaj takich umiejętności praktycznych nie mają, a to jest jedną z przyczyn niepowodzeń w poszukiwaniu pracy.
  5. Kodeks spółek handlowych

    • zniesienie obowiązku przekształcenia spółek cywilnych w spółki jawne – obecnie spółki cywilne po przekroczeniu kwoty 800 000 euro przychodów netto mają obowiązek przekształcenia się w spółki jawne;
    • ograniczenie odpowiedzialności wspólników spółek osobowych za zobowiązania przedsiębiorcy jednoosobowego w przypadku, gdy przedsiębiorstwo wnoszone jest do spółki aportem – obecna regulacja przewiduje zakres odpowiedzialności istotnie szerszy niż prawo cywilne w analogicznych sytuacjach;
    • obniżenie minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółek z ograniczoną odpowiedzialnością do 20.000 zł oraz minimalnej wysokości kapitału akcyjnego spółek akcyjnych do 500.000 zł; wprowadzone kilka lat temu bardzo wysokie podwyższenia minimalnych kapitałów spółek kapitałowych do dziś są krytykowane, a jednocześnie należy zauważyć iż są istotnie wyższe niż w wielu innych krajach Unii Europejskiej, co z pewnością nie sprzyja konkurencyjności Polski, jako miejsca inwestowania;
    • ograniczenie wymogów formalnych dla jednoosobowych spółek kapitałowych – wymogi te np. forma aktów notarialnych dla oświadczeń wspólnika są dla przedsiębiorców kłopotliwe, a ich przydatność w praktyce bardzo wątpliwa;
    • wprowadzenie przepisów, które precyzyjnie określają dzień wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych – obecnie brak jest regulacji tego typu, co powoduje liczne spory z organami podatkowymi, które najczęściej powoduję konieczność zapłaty przez firmy podatków z tytułu pozostawionych na inwestycje zysków z lat ubiegłych; zmiana ma na celu jasne uregulowanie sytuacji przy przyjęciu założenia, iż to wspólnicy, a w dalszej kolejności zarząd spółki ma decydować o dacie wypłaty dywidendy, a nie urząd skarbowy;
    • wprowadzenie przepisu umożliwiającego zaliczkową wypłatę części majątku likwidacyjnego w spółkach kapitałowych – obecnie obowiązujące przepisy przewidują stosunkowo długie terminy i w przypadku likwidacji spółek o znacznych aktywach i nadpłynności powodują konieczność bezinwestycyjnego blokowania kapitału na wiele miesięcy;
    • złagodzenie zakazu łączenia stanowisk przez członków rad nadzorczych i komisji rewizyjnych spółek kapitałowych – propozycja zakłada właściwie powrót do regulacji obowiązującej przed wejściem w życie KSH; dotychczasowa praktyka wykazała iż wprowadzone obostrzenie nie jest zasadne.
  6. Kodeks postępowania karnego

    • doprecyzowanie przesłanek stosowania instytucji tymczasowego aresztowania – celem jest wzmocnienie ochrony wolności obywatela, której gwarancja zawarta jest w Konstytucji RP, a która w ostatnim okresie jest naruszana przez stosowanie tymczasowego aresztowania w przypadkach wątpliwych i sytuacji, w której stosowanie tego środka zapobiegawczego jest niecelowe. Obserwujemy ostatnio powrót starej praktyki stosowania tymczasowego aresztowania w celu wymuszenia zeznań lub uzyskania samooskarżenia, co należy ocenić jako nadużycie prawa;
    • wprowadzenie obowiązkowego powiadomienia obrońcy o terminie przesłuchania oskarżonego – wprowadzenie takiej zasady w państwie prawa wydaje się oczywiste, bo w obecnym stanie prawa prawo do obrony osoby co do której ma być rozpatrywane zastosowanie tymczasowego aresztu, nie jest zapewnione;
    • wprowadzenie obowiązku zawiadamiania przez prokuraturę przedsiębiorstw o zastosowaniu wobec prowadzących je przedsiębiorców tymczasowego aresztowania – obecnie taki obowiązek istnieje np. w stosunku do pracowników i żołnierzy; tymczasowe aresztowanie właściciela firmy w przypadku firm jednoosobowych najczęściej prowadzi do ich paraliżu( np. nikt nie może pobrać z banku pieniędzy na pensje, nikt nie może podpisać przelewów, także podatkowych); brak jest jakichkolwiek przesłanek do utrzymywania tak nierównej dla obywateli regulacji;
    • zmniejszeniu ilości przestępstw, w przypadku których możliwe jest zastosowanie tymczasowego aresztowania – z pewnymi wyjątkami tymczasowego aresztowania nie będzie można stosować w przypadku przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat
    • wprowadzenie właściwości sądów okręgowych w postępowaniu przygotowawczym – dotychczasowa praktyka dowodzi, iż sądy rejonowe stosują tymczasowy areszt w wielu wypadkach rutynowo, a uzasadnienia postanowień często nie odpowiadają wymogom kodeksu; areszt jest w istocie pozbawieniem wolności człowieka, któremu nie udowodniono jeszcze winy; zgodnie z przepisami kodeksu powinien być stosowany tylko wtedy, gdy inne środki zapobiegawcze są niewystarczające – praktyka jest niestety inna; zmiana właściwości sądu ma na celu zapewnienie orzekania w sprawach tymczasowych aresztów przez sędziów doświadczonych;
    • ograniczenie możliwości stosowania tymczasowego aresztu – na długotrwałość tymczasowych aresztowań zwracał ostatnio uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, jak również na tym tle zapadło kilka niekorzystnych dla Polski orzeczeń Trybunału Europejskiego; obecnie obowiązujące przepisy w praktyce nie zawierają żadnej górnej granicy zastosowania tymczasowego aresztu i nie skłaniają prokuratury do sprawnego przeprowadzania i zakańczania prowadzonych postępowań.
  7. Prawo dewizowe

    • wprowadzenie możliwości rozliczania się na terytorium RP przedsiębiorców mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w kraju w euro, bez obowiązku uzyskania zezwolenia NBP- obecne przepisy dopuszczają możliwość rozliczania się przez osoby fizyczne w pewnych walutach obcych, natomiast takiej możliwości nie przewidują pomiędzy przedsiębiorcami wewnątrz kraju; taka sytuacja powoduje konieczność uzyskiwania zezwoleń dewizowych lub zwiększa dodatkowo ryzyko kursowe eksporterów; konsekwencją wejścia Polski do UE, jak również za przygotowujące w dalszej perspektywie wprowadzenie w Polsce euro, należy uznać wprowadzenie możliwości rozliczania się przedsiębiorców krajowych we wspólnej walucie; takie rozwiązanie zmniejsza też ryzyko kursowe i biznesowe eksporterów.
  8. Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary

    • ograniczenie zakresu odpowiedzialności podmiotów zbiorowych - ograniczenie represyjności ustawy, która przez wszystkie środowiska pracodawców i przedsiębiorców uznana została za regulację niesprawiedliwą i podważającą pewność prowadzenia działalności gospodarczej; ustawa obecnie wprowadza odpowiedzialność za szereg przestępstw popełnionych przez pracowników firm i inne osoby, które nie są przewidziane przepisami prawa międzynarodowego; wiele z nich może być popełnianych bez wiedzy osób zarządzających, co powoduje iż odpowiedzialność firm oparta jest w tym zakresie na zasadzie ryzyka, która zgodnie z orzecznictwem TK nie jest możliwa do przyjęcia w przypadku prawa represyjnego, a za takie Trybunał uznał ustawę;
    • zmniejszenie wysokości kar grożących podmiotom zbiorowym – obecnie zagrożenie podstawowe wynosi do 20.000.000,- złotych nie więcej niż 10% przychodów rocznych firmy; wielokrotnie wskazywano, iż jest to zagrożenie kuriozalnie wysokie i zupełnie nieracjonalne, mogące prowadzić do niesłychanie poważnych negatywnych konsekwencji dla firm; cele ustawy z pewnością jest realizować obniżenie zagrożenia, zgodnie z propozycją do 5.000.000,- złotych i 3% przychodów;
    • wprowadzenie właściwości sądu okręgowego do orzekania o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – wszelkie sprawy prowadzone przeciwko podmiotom zbiorowym będą bez wątpienia skomplikowane i poważne, chociażby ze względu na wysokość grożącej kary; z pewnością stopień trudności wynikać będzie także z faktu iż ustawa wprowadza zupełnie nowy i nieznany dotychczas model odpowiedzialności; z tych racji właściwość sądu okręgowego jest znacznie bardziej właściwa, niż sądu rejonowego;
    • wprowadzenie prawa do kasacji dla podmiotu zbiorowego – w obecnej ustawie podmiot zbiorowy został pozbawiony prawa do kasacji; w sytuacji gdy skazany w procesie karnym posiada prawo do kasacji w większości sytuacji, pozbawienie podmiotu zbiorowego prawa do kasacji od wyroków, które będą miały dla niego istotne znaczenie, uznać należy za niezrozumiałe i niesprawiedliwe.
  9. Prawo upadłościowe i naprawcze

Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie instytucji upadłości osób fizycznych, nie będących przedsiębiorcami, w drodze nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz niezbędną dla uzyskania spójności systemowej nowelizację innych ustaw.

  1. Procedura i organ orzekający

    Sprawy z zakresu upadłości osób fizycznych będą rozpatrywane w procedurze sądowej przez sądy powszechne.

  2. Przesłanki ogłoszenia upadłości osób fizycznych nie będących przedsiębiorcami i ograniczenia w zakresie korzystania z prawa do oddłużenia.

    Przesłanki - planowana regulacja ma spełniać dwie podstawowe funkcje:

    1. umożliwić rozwiązanie problemu niewypłacalności, z którym samodzielnie dłużnik nie może sobie poradzić pomimo udokumentowanego odpowiedzialnego podejścia do zaciągania zobowiązań jak i podejmowanych przez dłużnika prób ułożenia się z wierzycielami,
    2. ma zapewnić wierzycielom borykającym się z problemem egzekucji od osób fizycznych, przeprowadzenie tej likwidacji w sprawdzonym postępowaniu i wypróbowanych normach w ramach postępowania upadłościowego.

      Różnica pomiędzy dwoma przewidzianymi w ustawie postępowaniami przebiegać będzie zgodnie podziałem dłużników na tych, którzy:

    3. do niewypłacalności doprowadzili z własnej winy lub lekkomyślności

    4. i tych którzy nie zawinili, a w stan upadłości popadli z przyczyn, za które nie ponoszą odpowiedzialności.

    Konstrukcję oddłużenia w projekcie oparto o instytucję sądowego planu spłat.

    Sądowy plan spłaty jest instytucją przewidzianą dla specjalnej, uprzywilejowanej kategorii dłużników, którzy z jednej strony nie zawinili w powstaniu stanu niewypłacalności, z drugiej zaś nie dopuścili się żadnych czynów, które czyniłyby ich niegodnymi tego przywileju.

  3. Modele upadłości

    1. upadłość z możliwością zawarcia układu oraz
    2. upadłość w celu likwidacji majątku

      przy czym możliwość upadłości z likwidacją majątku ograniczona jest do sytuacji, w której występuje uzasadniona okolicznościami trwała utraty zdolności dłużnika do spłaty zobowiązań (podeszły wiek, utrata zdolności zarobkowania, poziom zadłużenia wskazujący na nierealność ich częściowej nawet spłaty w realnie dającym się ustalić okresie czasu).

  4. Sądowe warunki spłaty

    Upadłość zmierzającą do umorzenia części lub całości zobowiązań (upadłość likwidacyjna z możliwością ustalenia sądowych warunków spłaty) ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, gdy nie powiodła się próba porozumienia z wierzycielami i zawarcia układu, jednakże tylko wtedy gdy niewypłacalność dłużnika jest następstwem utraty lub trwałego obniżenia jego zdolności do spłaty zobowiązań wskutek:

    1. długotrwałej choroby dłużnika lub członka jego najbliższej rodziny,
    2. trwałej utraty przez dłużnika zdolności do pracy,
    3. bezrobocia o charakterze trwałym i nie zawinionym przez dłużnika, trwałego pogorszenia się sytuacji materialnej dłużnika, o ile pogorszenie to wynika z przyczyn, których dłużnik nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec przy dołożeniu należytej staranności,
    4. utraty niezbędnych składników wyposażenia gospodarstwa domowego dłużnika wskutek klęsk żywiołowych lub innych nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

      Jednocześnie upadłość z możliwością ustalenia sądowych warunków spłaty nie może zostać ogłoszona w stosunku do dłużnika który:

    5. został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, przestępstwo przeciwko mieniu, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,

    6. dopuścił do powstania swojego nadmiernego zadłużenia z zamiarem skorzystania z dobrodziejstwa oddłużenia w postępowaniu upadłościowym lub ze sposobu w jaki zaciągał zobowiązania wynika, iż działała w sposób rażąco lekkomyślny,
    7. zaciągał zobowiązania w celach spekulacyjnych, w szczególności z tytułu hazardu oraz gier i zakładów losowych,
    8. w stosunku do którego prowadzone było postępowanie upadłościowe zakończone umorzeniem całości lub części zobowiązań,
    9. zaciągając zobowiązanie celowo wprowadził w błąd wierzyciela co do posiadanego majątku lub posiadanych zobowiązań.
  5. Prawo do skorzystania z możliwości ogłoszenia upadłości likwidacyjnej - będzie przysługiwać jeden raz w życiu.

  6. Umorzenie zobowiązań

    Umorzenie zobowiązań niezaspokojonych w toku postępowania upadłościowego nie następuje z mocy prawa, lecz orzekać o nim będzie sąd.

    Decyzja, którą sąd podejmuje składać się ma z dwóch etapów postępowania.

    1. Na pierwszym z nich sąd określa sądowe warunki spłaty zadłużenia. W tym okresie dłużnik jest ograniczony w swobodzie dysponowania swoimi dochodami obecnymi jak i przyszłymi a zatem nie może zaciągać nowych zobowiązań. Co 6 miesięcy dłużnik składa sprawozdanie do akt sądowych, wraz z zaświadczeniami o zarobkach, oświadczeniem o dochodach oraz dowodem przelewu na rzecz wierzycieli. Okres obowiązywania sądowych warunków spłaty, nie może być krótszy niż 3 lata i dłuższy niż lat 7 (z możliwością przedłużenia w wyjątkowych wypadkach do lat 10).
    2. Drugim etapem procedury oddłużeniowej jest badanie przez sąd, po upływie okresu obowiązywania sądowych warunków spłaty, czy upadły rzetelnie wykonywał obowiązki nałożone na niego i który będzie miał prawo zadecydować czy umorzenie reszty nie spłaconych zobowiązań może nastąpić. Stwierdzenie, iż dłużnik dochował należytej staranności, spłacił wierzycieli w najwyższym możliwym w jego sytuacji stopniu i nie zaciągnął nowych zobowiązań umożliwi sądowi całkowite umorzenie reszty nie spłaconych zobowiązań.

Adam Szejnfeld
Rzecznik ds. Gospodarki PO


 

Kim jestem?

 

Piotr Benedykt Zientarski
Senator Rzeczpospolitej Polskiej

Email:
biuro@zientarski.pl

Spotkasz mnie w biurze
Koszalin
Dworcowa 10/3,
tel. (94) 317 03 00
Szczecinek
Plac Wolności 6
www.zientarski.pl, email. biuro@zientarski.pl, tel/fax. (94) 317 03 00